Ước tính mỗi năm Việt Nam có 150.000 ca mắc mới, khoảng 70.000 người tử vong, bệnh có xu hướng gia tăng. Dự báo số mắc ung thư mới vào năm 2020 gần 190.000 người. Bệnh viện K (Hà Nội) thường xuyên có 4.000-5.000 bệnh nhân điều trị ngoại trú, với 1.000 lượt người khám mỗi ngày trong đó 30-50 người nhập viện.

Phó giáo sư Trần Văn Thuấn cho biết, nhiều nước phát triển đã chữa khỏi trên 80% bệnh ung thư nhờ phát hiện sớm. Tại Việt Nam, trên 70% bệnh nhân ung thư đến khám và điều trị ở giai đoạn muộn nên hiệu quả chữa bệnh không cao.

Phó giáo sư Thuấn đưa ra một số lời khuyên phòng bệnh ung thư hiệu quả:

Từ bỏ thuốc lá

Cộng đồng bỏ thuốc lá, những người đang hút thuốc nếu bỏ sẽ giảm được nguy cơ. Đây là nguyên nhân gây trên 30% ung thư ở người, điển hình là ung thư phổi, họng thanh quản. Ung thư vú, cổ tử cung ở nữ cũng có liên quan đến thuốc lá.

Dinh dưỡng hợp lý và an toàn

Chế độ ăn uống không an toàn là nguyên nhân chiếm hơn 30% trường hợp ung thư. Thức ăn có quá nhiều chất béo, đặc biệt là chất béo động vật; ít hoa quả, rau xanh và ít vận động gây ra một số loại ung thư như đại tràng, ung thư vú ở nữ. Nguy cơ ung thư càng cao nếu sử dụng các thực phẩm có thuốc bảo quản vượt ngưỡng. Bản thân thực phẩm không gây bệnh nhưng thuốc bảo quản gây ung thư. Ngoài ra, một số chất sản sinh ra trong quá trình bảo quản thực phẩm như aflatoxin trong gạo mốc gây ung thư gan.

Khám sức khỏe định kỳ

Nên khám sức khỏe định kỳ ít nhất mỗi năm một lần nhằm phát hiện sớm nhiều bệnh, trong đó có ung thư. Ung thư hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu phát hiện sớm, điều trị kịp thời, đúng phương pháp. Chương trình phòng chống ung thư ở Việt Nam được thực hiện từ năm 2008 góp phần khám sàng lọc cho trên 500.000 người dân, điển hình là ung thư vú và cổ tử cung. Các trường hợp phát hiện bệnh sớm vẫn đang theo dõi, sức khỏe ổn định, càng phát hiện sớm hiệu quả điều trị càng cao.

Những chị em phát hiện mang gene ung thư vú 1, 2 có nguy cơ phát triển ung thư cao hơn bình thường cần có chế độ theo dõi định kỳ theo tư vấn của bác sĩ. 5-10% ung thư liên quan tới yếu tố di truyền.

Tập luyện thể dục đều đặn

Mỗi người cần có chế độ tập luyện đều đặn, giữ cân nặng ở mức lý tưởng giúp phòng bệnh ung thư và nhiều bệnh khác như tim mạch.

Phòng một số nhiễm trùng, virus, vi khuẩn

Virus viêm gan B là nguyên nhân gây ung thư gan nguyên phát. Virus gây u nhú ở người - HPV cũng là nguyên nhân gây 70% ung thư cổ tử cung. Virus này lây truyền qua đường tình dục. Để phòng bệnh cần tiêm văcxin phòng viêm gan B, văcxin ngừa ung thư cổ tử cung...

Vi khuẩn Helicobacter gây viêm loét dạ dày - tá tràng và ung thư dạ dày. Đây là một loại ung thư khá phổ biến ở Việt Nam./